Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN) Aile Hekimliği Cezaevi Komisyonunun hazırladığı rapora göre, Türkiye genelindeki cezaevlerinde görev yapan yaklaşık 400 aile hekimi, hemşire ve ebenin ağır çalışma koşullarına rağmen ciddi hak kayıpları yaşadığını açıkladı.
AHESEN Genel Başkanı Dr. Ahmet Kandemir, Cezaevi Komisyon Sorumlusu Dr. Hakan Kılıç ve Komisyon Üyesi Dr. Ufuk Mahmut Bilgilisoy cezaevlerindeki sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği için acil yasal düzenleme çağrısı yaptı.
Yüksek Risk var, hak yok
Cezaevlerindeki aile sağlığı birimlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının hem mahkumların hem de cezaevi personelinin sağlığından sorumlu olduğunu vurgulayan Dr. Ahmet Kandemir, bu birimlerin “yüksek riskli, yüksek stresli ve ağır sorumluluk gerektiren alanlar” olduğunu belirtti.
AHESEN Cezaevi Komisyonu tarafından hazırlanan rapor, yaşanan sorunları ve çözüm taleplerini şöyle sıralıyor:
“Yıpranma Payı Mutlaka Geriye Dönük Tanınmalı”
Cezaevi birimlerinin riskli çalışma ortamına rağmen sağlık çalışanlarına yıpranma payı hakkı verilmediğini belirten Dr. Kandemir, geriye dönük yıpranma payı, erken emeklilik avantajı ve ek tazminat talep ettiklerini söyledi.
“Nüfus Katsayısı Adil Düzenlenmeli”
Mevcut uygulamada cezaevi birimlerinin nüfus katsayısının 2,25 olduğunu hatırlatan Dr. Hakan Kılıç, birimlere “zorunlu düşük nüfuslu birim” statüsü verilmesi halinde bu katsayının 3,71’e çıkacağını ifade etti.
Bu düzenleme ile 1000 nüfuslu bir cezaevi biriminin, 1700 nüfuslu bir birimin hakedişi kadar ücret alabileceğini vurguladı.
“Mahkûm Gelmedi Diye Hakediş Kesintisi Kabul Edilemez”
Son bir yıl içinde sağlık birimine hiç başvurmayan mahkumlar nedeniyle yapılan hakediş kesintisinin büyük bir adaletsizlik olduğunu belirten AHESEN, özellikle cezaevine yeni gelen mahkumların ilk yıl içinde hastaneye hiç gelmemiş sayılması nedeniyle çalışanların haksız kazanç kaybına uğradığını söyledi.
“Cezaevlerinde tarama yapmak teknik olarak mümkün değil, negatif performans kaldırılmalı”
Serviks, meme ve kolorektal taramalar gibi performans kriterlerinin cezaevlerinde uygulanabilir olmadığını belirten Dr. Kılıç, bazı cezaevlerinde kadın mahkûm dahi bulunmadığını hatırlatarak, negatif performans yerine “tam performans” verilmesi gerektiğini ifade etti.
“Rapor Ücretlerinde Cezaevi Çalışanları Yok Sayılıyor”
Cezaevi sağlık çalışanlarının düzenlediği raporların ücretsiz olmasının adaletsizlik yarattığını belirten AHESEN, rapor ücretlerinin tüm birimlerde eşitlenmesini ve bu raporları düzenleyen sağlık çalışanlarının ücretlerinin artırılmasını talep etti.
“Sağlık Memuru Bulmak Zor, İstihdam Kolaylaştırılmalı”
Cezaevi birimlerinde görev yapacak aile sağlığı çalışanı bulmakta ciddi zorluk yaşandığını söyleyen komisyon, Adalet Bakanlığı’na bağlı sağlık memurlarının muvafakat süreçlerinin kolaylaştırılmasını ve kamu dışı personel alımlarının açılmasını istedi.
“Görev Tanımı Belirsiz, Sürekli Anlaşmazlık Çıkıyor”
Adalet Bakanlığı sağlık memurları ile aile sağlığı çalışanları arasındaki iş dağılımının belirsiz olması nedeniyle sık sık sorun yaşandığını belirten Dr. Kandemir, resmi bir görev paylaşımının şart olduğunu vurguladı.
“Kadın ve Çocuk Cezaevlerinde Performans Kriterleri Tamamen Kaldırılsın”
Kadın ve çocuk cezaevlerinde aşı takibi gibi takiplerin fiilen mümkün olmadığını vurgulayan AHESEN, bu birimlerde performans uygulamasının tamamen kaldırılmasını talep etti.
“Çocuk Mahkumların tedavisinde Vasilik sorunu Hukuki Risk Yaratıyor”
Çocuk cezaevlerinde tedavi süreçlerinde resmi vasilik izninin telefonla alındığını belirten komisyon, bunun hem hukuki hem de tıbbi risk taşıdığını, resmi düzenleme gerektiğini ifade etti.
“Sarf Malzemesi temininde ciddi aksamalar var”
Aşı ve GGK kiti gibi laboratuvar malzemelerinin cezaevlerine ulaşmasında sık sık sorun yaşandığını belirten Dr. Ufuk Mahmut Bilgilisoy, bu lojistiğin ilçe sağlık müdürlükleri tarafından düzenli sağlanmasını istedi.
“Uzman Doktorlar düzenli olarak cezaevine gelmeli”
Psikiyatri ve göz gibi bazı branşlarda uzman doktorların cezaevine aylık periyotlarla gelerek yerinde hizmet vermesinin büyük ihtiyaç olduğunu vurgulayan AHESEN, bunun sağlık hakkı açısından zorunlu olduğunu belirtti.
“Darp Raporları 1. Basamakta değil, Hastanede Düzenlenmeli”
Cezaevindeki darp ve cebir olaylarında raporların sağlık ocağında değil, hastane acilinde kati hekim raporu olarak düzenlenmesi gerektiği ifade edildi.
“Cezaevi Sağlık Çalışanlarına Özel Eğitim Şart”
Adli tıp, acil müdahale, bulaşıcı hastalıklar gibi alanlarda özel eğitim programlarının başlatılması gerektiğini söyleyen AHESEN, bu eğitimlerin güvenli sağlık hizmetinin temel şartı olduğunu belirtti.
“Ambulans Yetersiz, Sevkler Gecikiyor”
Kampüs tipi cezaevlerinde ambulans ve ring araçlarının yetersiz olduğunu belirten Dr. Kandemir, bunun acil vakalarda hayati gecikmelere neden olduğunu vurguladı.
“Revirlerin Fiziki Şartları İyileştirilmeli”
Birçok cezaevi revirinin sağlıksız koşullarda olduğunu belirten komisyon, dinlenme alanı dahil temel ihtiyaçların dahi karşılanmadığını söyledi.
“MBYS ve internet altyapısı çalışmıyor”
Bilgi güvenliği için zorunlu olan MBYS sisteminin birçok cezaevinde yetersiz olduğunu belirten AHESEN, sistem ve internet altyapısının ivedilikle güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
AHESEN, sendika avukatları ve hukuk komisyonu aracılığıyla cezaevi sağlık çalışanlarının tüm haklarını takip ettiklerini ve sahadan gelen her talebi çözüme ulaştırmak için çalıştıklarını belirtti.
Dr. Ahmet Kandemir, Dr. Hakan Kılıç ve Dr. Ufuk Mahmut Bilgilisoy, “Cezaevinde çalışan aile hekimleri, ebe ve hemşireler unutuluyor. Risk büyük, sorumluluk ağır ama karşılığı yok. Bu yapısal sorunlar çözülmezse hem çalışanlar hem de mahkumlar için ciddi sonuçlar doğacak” diyerek konunun aciliyetine vurgu yaptı.
